34 JAAR
Lang voordat Jannes zover was, studeerde Helder met zeer veel lof af op een enkel beweginkje en toen Jannes dan zover was, trad Helder als veelbelovend wetenschappelijk medewerker bij de faculteit Natuurkunde te Leiden reeds het spoor van de plaatselijke Nobelprijswinnaars: Einthoven van het eerste elektrocardiogram met zijn snaargalavanometer, Lorentz wegbereider van Albert Einstein en Kamerlingh Onnes met zijn cryogeen lab. Reeds na enige jaren volgde promotie tot hoogleraar.
Jannes bestudeerde voor zijn afstuderen het afvalwater van Den Haag en hoe het te zuiveren, want het riool van Den Haag kwam toen nog gewoon bij Scheveningen uit op zee. Hij ontdekte dat het afvalwater uit de diplomatenbuurt dunner was dan dat van de Schildersbuurt - zij wasten zich beter. Tot grote vreugde van Iris kon Jannes meteen in Den Haag aan de slag bij het Ministerie voor de Biosfeer, Compartient Water, om daar mee te helpen met het invoeren van de nieuwe Wet Verontreiniging Oppervlaktewateren. Hij trok de aandacht door de Nederlandse oppervlaktewateren als een enkel dynamisch systeem te behandelen en werd daarmee de wegbereider van het integraal watebeheer. Achter zijn bureau hing een grote kaart waarop de belangrijkste afvalwaterlozingen waren aangegeven: de West-Brabantse smeerpijp bij Waarde op de Westerschelde, Den Haag op de Noordzee, Amsterdam op het Buiten-IJ, de grote industrieën te veel om op te noemen. Jannes plaatste bij iedere lozing een sanerings-jaartal en vergde van de buitendiensten deze jaartallen op te nemen in de te verlenen lozingsvergunningen.
Het hebben van een bijzonder talent is niet altijd prettig, want Jannes werd om die reden al na drie jaar bevorderd tot ingenieur 1e klasse en opgenomen in de job-rotation met na nog eens drie jaar bevordering tot hoofdingenieur met overplaatsing naar het compartiment Bodem - weg van het water! Daar voerde hij de thermodynamica en de waterloopkunde in om de almaar aanwassende verkeersstromen beter te begrijpen. Het oplossen van een file is immers hetzelfde als het verdampen van water. En waarom willen mensen zich verplaatsen, beter gezegd bewegen? De configuratie-entropie van het totale verkeerssysteem diende te worden gemonitord. Waar moesten nieuwe wegen komen. Dit alles bleef niet onopgemerkt. Hogerhand, altijd speurend naar het schaarse talent bij de rijksdienst, volgde reeds zijn spoor.
---------------------------------
De eerste jaren fietste Jannes heen en weer tussen de Boterbrug en de Koningskade in Den Haag, alwaar in een glazen Bauhaus-toren de compartimenten Water en Land waren ondergebracht.. Als prettige route koos hij de oude rijksstraatwegweg langs de Schie. Dagelijks passeerde hij het huis van de vrouw met het grijze knoetje waar hij een jaar lang is de plantenkas had gewoond. Het viel hem op dat het huis totaal verveloos was en de tuin helemaal verwilderd. De wingerd tegen de ene zijmuur was over de dakgoot gegroeid tegen de schoorsteen op.Sinds de laatste superstorm lagen de pannen schots en scheef op het dak.
Toen stond er ineens een bord Te Koop bij het hek. Verdomme, dacht Jannes, nu of nooit en diezelfde middag bezichtigde hij het huis samen met de makelaar. Er woonden nog steeds vier studenten en in de achtertuin stond de kas te bezwijken onder een rambler die al jaren niet meer was gesnoeid. De keuken was zwart geblakerd doordat de vrouw tijdens het pannekoeken bakken een hersenbloeding kreeg en voorover was gezakt op het brandende fornuis. Geen centrale verwarming, spouloze enkelsteens muren, behang op jute, Helder zou dit prachtig vinden. Doen! zei Iris, eigenlijk is het net als de kade waaraan wij ooit woonden Jannes.
Door de verwaarlozing en de brand en de studenten was het huis laag in prijs. Een opknapper, maar een mooie opknapper! Echt iets voor een Delftenaar. En de studenten zouden na hun afstuderen de huur wel opzeggen. Dat was nodig ook, want er was een baby onderweg! Alleen op zolder huisde er eentje van vijfendertig jaar, die nooit beneden kwam behalve voor eten. Gewoon laten zitten, zei Iris, dat verjaagt de muizen. Later bleek dat hij heel mooi viool speelde. Iris wilde de kas vol bloemen.
Zij was erin geslaagd hoofd te worden van een groot filiaal van de bibliotheek in Den Haag, Jannes had net promotie gemaakt, zo werd de hypotheek betaalbaar ondanks de rente van 9%. Binnen een paar maanden werden zij de hoofdbewoners van dat mooie huis aan de Schie.
Daar beleefden zij gelukkige jaren.
Iris schonk het leven aan twee schatten van kinderen, eerst Meidje en toen Jonkie.
--------------------
O nee! zuchtte Jannes. In zijn handen hield hij een brief van het ministerie.
'Geachte heer Lokaal, Hiermee bericht ik U dat ik heb besloten U wegens gebleken verdiensten te bevorden tot hoofdingenieur A en per 15 oktober as. over te plaatsen naar de directie Oost, standplaats .. om aldaar de leiding van de hoofdafdeling Collectie op U te nemen. Gaarne verneem ik schriftelijk van U dat (sic) U hiermee instemt. Hoogachtend, de minister voor de Biosfeer, namens deze de directeur Menselijke Bronnen , w.g onleesbaar.'
